Eski Bayramlar Eski Paralar

Her yaştaki insanın kendisine göre bir “eski bayram” anlayışı vardır. Herkese göre eski bayramlar daha iyidir.
18 yaşındaki bir genç için “eski bayramlar” 10 yıl, en fazla 15 yıl önceye aittir ve bugünkü bayramlarla kıyaslanamayacak derecede çok daha iyidir. 50 yaşındakiler için ise 40 yıl, 30 yıl önceki bayramlar daha iyidir.

Her yaştaki insanın kendisine göre bir “eski bayram” anlayışı vardır. Herkese göre eski bayramlar daha iyidir. 18 yaşındaki bir genç için “eski bayramlar” 10 yıl, en fazla 15 yıl önceye aittir ve bugünkü bayramlarla kıyaslanamayacak derecede çok daha iyidir. 50 yaşındakiler için ise 40 yıl, 30 yıl önceki bayramlar daha iyidir. 18 yaşında olup eski bayramlar daha iyi idi diyen bir genç doğmadan önce bile “Eski bayramlar daha iyiydi” diyenler vardı.

Ben çocukluğumdan hatırladıklarımı yazayım:
Çocukluğum ve bayramlar deyince aklıma hep para gelir. Çünkü yoksul bir aileydik. Bayram harçlıkları bana gerçekten bayram olurdu.
Herkes herkesi ziyaret ederdi. O zamanlar hiç kimse bayramda tatil yerlerine gitmeyi düşünmezdi. Komşular birbirlerini ziyaret eder bayramlaşırlardı.
Bizim mahallede gayrimüslimler bile bayramımızı kutlardı. Hediye alanlar bile olurdu.

Şimdi kapı komşumuz selam dahi vermiyor derecede soğuk insanlar. Bu muhitte eski İstanbul şehir kültürü kalmadı. Birkaç yaşlı gayrimüslimden başka eski güzellikleri devam ettiren yok. Her yer sonradan görme şaşkınlarla dolu. Bayram onlar için uzak tatil yerlerine gitmekten başka hiç bir işe yaramaz.

Bayramlarda evimize paket paket şekerlemeler, lokumlar gelirdi. O zaman çikolata hem pahalıydı hem insanların alım gücü daha azdı. Bu yüzden neredeyse hiç kimse bayram şekeri olarak gideceği yerlere çikolata götürmezdi.
Gelen paketlerin çoğunu açmazdık. Bayramlaşmaya gideceğimiz yerlere götürürdük. Kim bilir belki onlar da başkalarına götürüyordu. Bir paket şeker bayramda elden ele dolaşıyor olmalıydı.

Biz çocuklar büyüklerin ellerini “para için” öperdik. Rahmetli amcalarımdan biri bayramda çocuklara vermek için özel olmak üzere bankadan 10 liralık banknotlar alırdı. Henüz hiç kullanılmamış gıcır gıcır kâğıt paralar…
10 Lira
Bu yeni paralar abimle beni daha çok sevindirirdi. Tabi o zamanın 10 lirası ile bugünkü 10 lira aynı değerde değil. O zamanın 10 lirası belki bugünün 3 veya 4 lirası kadar değerdeydi. Rengi yeşilimsiydi. Bugünküne göre küçük ebattaydı. Bunlar tedavülde uzun süre kalamamıştı çünkü o zamanlar enflasyon hızla yükseliyordu. Bir de şu var ki o zamanın az parası ile çocuklar daha çok şey alabiliyordu. Yani zaman çok değişti. Bugünün çocuklarının satın aldıkları şeyler çok daha pahalı. Biz şeker alırdık, gazoz, bisküvi, vs. alırdık. Şimdikiler böyle şeylere pek tenezzül etmez. Cep telefonunu yenileyecek veya henüz yoksa yeni cep telefonu alacak. İpod nedir bilmiyorum şimdi çocukların büyük ihtiyacı.

Ben daha küçükken (hayal-meyal hatırlıyorum) 10 liralar yeşildi. Bir de 5 liralık kâğıt paralar vardı ki onların rengi maviydi. Hoş bir rengi vardı. En çok 5 lira kâğıt paraları severdim.
On Lira
Beş Lira

Kategori: Kültür Sanat Tarih: 30 Eylül 2008

Etiketler: |

'Eski Bayramlar Eski Paralar' hakkında sorular, açıklamalar

  1. gülümseten bir yazı idi…

    neden acaba insanlar sürekli “nerde o eski bayramlar, eski bayramlar daha güzeldi” deyip dururlar… düşünmek lazım bunun sebepleri üzerine… ben pek dememişimdir; dediklerimi ise, bu sözlerin sık tekrar edilişinin benim üzerimdeki etkisine bağlıyorum…

    peki ben niye demiyorum… aklıma gelen ilk sebep, daha çok içe dönük bir yapım olması… belki de çağ’la/geldiğim nokta ile hep barışık ve belli ilgi alanlarımın içinde yaşamem; kendimi onlara vermem! bir de pek şikayet eden bir yapım yok; önümdekini ya yaşarım ya da öte iterim…

    daha pekçok neden olabilir!

    iyi bayramlar diliyorum Ali!

  2. muhammet mazhar dedi ki:

    Bu sefer sadece güzel yazmışsın demekle yetineceğim.Yoksa yorumlar uzuyor :)

  3. VişneAğacı dedi ki:

    Aslında sonuna kadar haklısın, her zaman eski bayramlar daha güzeldi diyen birileri oldu ve olacaktır.Ama “olacaktır” dememle beraber içimi bir şüphe kaplıyor.Acaba diyorum, gerçekten olacak mı?Değerlerimizin günden güne, yozlaştığı bir zamanda, eskiden biz böyle böyle yapardık, diye efkârlanacak birileri çıkacak mı?Ve sanıyorum ki, gün gelecek tüm güzel değerlerimizi, anılarımızı kaybedeceğiz(yoksayacağız) böylece efkarlanacak bir şeyimiz kalmacak.

    Eskiden, bozuk paraları biriktirirdim.Bir iki değişik bozuk param hala var.Hiç unutmadığım paralardan biri de çokgen şeklindeki bir paraydı.Ama o benim değil, arkadaşımındı.Ben de ilginç geldiğinden kağıdın altına parayı koyup, karalayarak, paranın genel bir şeklini çıkartmıştım.Şimdi nerde acaba o kağıt :)
    [Bana hep zihnimin bir köşesinde takılı kalmış anılarımı hatırlatıyorsun.]

    Harçlıklar, ah o harçlıklar :)
    En sevdiğim harçlıklarımı hep anneannem vermiştir.Çünkü ne babannem gibi verdiği harçlıkla sevgimi kazanmaya çalışmıştır ne de vermediği harçlıkla kalbimi kırmıştır.Az vermiştir ama beni mutlu etmeyi bilmiştir, canım anneannem benim..

    Hayırlı bayramlar..

  4. admin dedi ki:

    Yorumlarınız için teşekkür eder hepinizin bayramınızı kutlarım.

    D.K.
    Bunu ben de hep düşünürüm. Aslında gerçek payı var. Eskiden her şey daha doğaldı. Benim çocukluğumu geçirdiğim mahallede ben toprakların ağaçların hayvanların arasında büyüdüm. Şimdi her çocuk bu şansa sahip değil. Bir de mesela “nerde o eski tavuklar” diyen çok kişi biliyorum. Şimdiki tavuklar tatsız tuzsuz. Çünkü suni yemlerle kapalı ortamlarda yetiştiriliyorlar. Eti ete benzemiyor. Ben iyice tiksindim artık yiyemiyorum.

    M.M.
    Teşekkür ederim. Bu da bir şeydir. :)

    V.A.
    Sen de haklısın ama içinde bulunduğumuz zaman çok ilginç. Her şey yozlaşıyor gibi görünse de aslında gizliden gizliye içten içe yükselen bir maneviyat var. Maneviyat arttıkça maneviyata ihtiyaç da artıyor. Başkalarına sirayet ediyor.
    Şimdi bayram kutlamayan aileler var. Bayramlarda uzak tatil geçirme yerlerine giderler. Bunların çocukları belki ilerde “şimdiki bayramlar daha iyi” diyecek. Çünkü gördüğüm kadarıyla toplumumuzda maneviyat şimdi yükseliyor.

    Benim annanem de çok iyiydi. Babannemden bir şey görmedim desem nankörlük etmiş olur muyum bilmiyorum ama ondan sadece köy hakkında anlattıklarını hatırlıyorum. Büyüyünce bahsettiği köye gittim. Annemin babamın doğdukları, hayatlarının ilk on yılını geçirdikleri köye.. Orada gördüm ki babannemin “erik” dediği meyveler meğer zerdali imiş. Orada kayısıya kayısı, zerdaliye erik derler. İstanbulda zerdaliye de kayısı deniyor artık. Millet bilmeden kayısı diye zerdali alıyor. Konuyla ilgisi yok ama laf lafı açtı işte. Laf açılmışken devam edeyim: Kayısı çekirdeği geniş ve yayvan olur. Zerdali çekirdekleri ince uzun olur. Böyle kolayca ayırt edilirler. Bunu köyde öğrenmiştim.
    Bir şey daha: Babannemin bize canavar diye anlattığı koyun düşmanı hayvan ise meğer kurt imiş. :) Bizim köyde kurda canavar denirmiş. :)

  5. matrakiye dedi ki:

    merhabalar….bayramın kutlu olsun ali.
    yeşil 10 lira ve kırmızı 20 liraları hatırluyorum demir 1 liralar vardı… şimdi paraya bak.. bakkala gidip bir sürü şey alabiliyorduk hgerçekten. bayramda çocukları sevindirmek gerek denir ama para vermek bir adetti eskiden. ama şimdi insanlar para verip sevindirmiyor çocukları. az da olsa para verilip çocukları sevindirmek bu adetimizi sürdürmek gerek..

  6. Arzu-hâl dedi ki:

    Ben eski bayramlarımı aramayanlardanım. Çocukluğumda geçen bayramlarımı hiç sevmezdim. Çevremde yeni elbiseleriyle hava atan çocuklar vardı. Bense bundan pek hoşlanmazdım. Ayrıca akrabalarını nasıl tokatladıklarını anlatırlardı. Para ve şeker toplama işini hiç sevmezdim. Arkadaşlarla beraber dolaşırdık komşuları. Ama ben bundan utanırdım nedense. Çocuk olmayı hiç sevmedim.

  7. admin dedi ki:

    Herkesin ayrı ayrı hayatları var. Ben de çocukluğumdan memnun değildim. Nasıl bir şeyse hâlâ çözebilmiş değilim: Her şeyi anlardım bilirdim ama bunu kimse görmezdi. Saatlerce ansiklopedi okurdum. Basit bir şey değil. İyi eğitim almış bir anne baba elinde olsaydım herhalde beni en iyi okullarda okuturlardı. Neyse, kader böyleymiş.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)