Sigara içme alışkanlığından nasıl kurtuluruz

Yazımın konusu günde bir paket ve daha fazla sigara içenlere sigarayı bıraktırmakla ilgilidir. Yazdıklarım tamamen kendi fikrimdir.

Günde bir paket veya daha fazla sigara içenlerde, sigara içmek bir ihtiyacı gidermekten daha çok bir davranış biçimi halini almıştır. Soruna bu açıdan bakıldığı takdirde çözüm yollarının buna bağlı olarak daha sağlıklı oluşturulacağını düşünüyorum.

Sorunun giderilmesi için şu hüküm başlangıç noktası olmalı:
Davranışta bulunma ihtiyacı ile iyinin veya kötünün tercih edilmesi arasında bağlantı vardır.
1- Davranışta bulunma ihtiyacı.
2- İyi uğraşıların tercih edilmesi veya zararlı uğraşıların tercih edilmesi

Yukardaki iki şeyden birincisi temel ihtiyaçtır. İyi veya kötü davranışlarımız, alışkanlıklarımız ondan kaynaklanır.
İkincisi, o temel ihtiyacın gereği olarak kişinin edindiği alışkanlıklardır. İyiyi doğruyu bulamazsa, bulabileceği pek çok kötü aktivite vardır.

Peki insan niçin sigara içer?

Sigara bilindiği gibi sakinleştirici aptallaştırıcı bir etki veriyor. O halde şunu diyebiliriz:
Verimli aktiviteler yapma ihtiyacı karşısında eğer uygun çalışmalar bulunamıyorsa, bünye kendisini yatıştırma ihtiyacı duyar. Bu yüzden insan sigara ile avunmaktadır. Temel sebep budur.

Bir düşünün: Kötü bir alışkanlığı olan kişi, o kötülüğü bırakamıyor çünkü herhangi bir yönde davranışta bulunma ihtiyacı var. Boş boş oturamaz ya da kendisini tatmin edecek aktivitelerden yoksundur; sevmediği işleri yapmaktadır da onun için durmadan sigara içmektedir hatta tırnaklarını yemektedir. Zararlı / kötü alışkanlığı engellemekle uğraşmak yerine, aynı yönde iyi bir alışkanlık kazandırmanın yollarını aramak gerekir.
Bazen öyle olur ki görünüşte kötü bir eylem ile ona alternatif olacak iyi eylem arasında bir benzerlik yoktur. Nasıl olur da bu ona alternatif olur diye düşünebiliriz.
Ama doğrudur. O halde alternatif bulmada daha iyi düşünmeli yani alternatifin halihazırda gerçekleştirilen kötü aktiviteye tıpatıp benzemesi gerektiği fikrine kapılmamalı.
Hatta çok sayıda farklı şeylerden mahrum olmak sadece bir zararlı alışkanlığa neden olabilir. Çözümü de buna benzeyebilir: Bir kötü alışkanlığın terk ettirilmesi için birkaç iyi alışkanlık alternatifini devreye sokmak gerekebilir.

Sigaranın yerini buhar tüttüren sahte bir sigara mı, yoksa çekirdek yemek mi, yoksa nikotin hapı yutmak mı alabilir? Belki hiçbiri belki hepsi birden… Ama ne o ne de o.. en iyisi kişiyi verimli aktivitelere sokmak. Öncelikle sigaraya iten sebepleri bulmalı. İlla nikotin bağımlılığı diye düşünmemeli veya illa el alışkanlığı ya da dudak tiryakiliği diye ele almamalı.

Sigara zannedildiği gibi nikotin bağımlılığı değildir diye de meseleye bakılabilir. Çünkü sigara müptelası çok insandaki gözlemlerime göre, saatlerce sigara içme ihtiyacı duymadan bir aktiviteye telaşla devam edenler olabiliyor. Böyle bir kişi o iş üzerindeyken sigarayı görse dahi canı çekmiyor çünkü kendisini o an içinde bulunduğu aktiviteye kaptırmış, hırsla sevgiyle devam ediyor. İşi birkaç kişiyle beraber yapıyorsa ortamda bir sinerji oluyor ve herkes büyük bir sevgiyle titizlikle çalışıyor.

Bunlara herhangi bir el becerisi aktivitesinin “zamanla yarışırcasına” heyecanla zevkle devam ettirilmesinde şahit olmuşumdur. Ama daha önemlisi, bu çalışmadan haz duyulmasıdır, bütün dikkatin çalışmaya yöneltilmesidir ve zamana karşı yarış zorunda kalmış olmanın verdiği adrenalinli heyecan vardır. Kendisi zorlanmamakta, o kendisini zorlamaktadır. Ya aldığı haz büyüktür ya da severek yaptığı çalışmasının karşılığında elde edeceği para iyi miktardadır ve eline “hemen” geçecektir. İnsanoğlu genelde uzun vadede kazanılacak değerleri pek var saymamaktadır. Ödül ne kadar kısa vadeli olursa çalışmadaki şevk o kadar kuvvetli oluyor.

Bunları sigarayı bıraktırma yöntemleri araştırmalarıyla ilgili kişilere faydalı olabilir diye yazdım. Meselâ adrenalin, el becerisi, zamanla yarış ve karşılığını tez zamanda peşin alacağı sevdiği işin verdiği sevinçli meraklı heyecan ve duyulan haz sigarayı aratmıyor. İnsanlara sağlanacak bu tür aktiviteler sadece sigara bağımlılığında değil, çoğu problemde çözüme ulaşmayı sağlayabilir. Sonuçta sigarayı bıraktırmadaki “en az” faydası şudur: İnsana sigarayı tamamen bıraktırabilemese dahi günde üç beş taneye indirir, burası kesin.

Kategori: Sağlık Tarih: 03 Ağustos 2009

Etiketler:

'Sigara içme alışkanlığından nasıl kurtuluruz' hakkında sorular, açıklamalar

  1. Canbaz dedi ki:

    15 sene sigara içmiş, 2 ayı aşkın süredir de bırakmış biri olarak diyebilirim ki mesele aslında hem çok basit hem de çok zordur.
    Yazının sonunda söylediğiniz gibi sigaranın kaybettirdikleri -reel olarak yani gözle görülür şekilde olanları diyorum, sağlık üzerindeki etkilerini değil.- düşünülürse bırakmada yardımcı olabilir. Sigaraya aylık 250-300 lira para verdiğimi hesapladım. Ben bir devlet memuruyum ve yılda 2 ay sigara için çalıştığımı hesapladım. Çok dehşet bir rakam, düşündükçe huzurumu kaçırırdı hep. Sigaranın parasını bireysel emekliliğe aktardım, rahatım huzurluyum.
    *******************
    Cevap:
    Bunu ben de düşünmüşümdür, çoğu kişi düşünmüştür. Ama maalesef herkes sizin gibi aklıselim sahibi olamıyor uzun vadeli düşünemiyor. Maalesef çoğumuz peşin ödül peşindeyiz. Belki kendimizi biraz zorlasak, kısa vadeli hedeflerle sigarayı bırakabiliriz. Mesela çok değil üç günlük sigara parası ile çok sevdiği yoksul birisine ziyafet çekebilir. Veya çocukları varsa onları sevindirebilir. Bunun gibi şeyler deneye deneye, üç günlük sigara parasını, sonra bir haftalık, sonra bir aylık.. bir kumbarada biriktire biriktire kendisini mutlu edecek şeylere harcasa, sonunda sigaraya vereceği parasını daha akıllıca ya bir hayır işinde ya da geleceğine yatırım olarak değerlendirebilir.
    Hatta günde 5 liralık sigara içen biri o 5 lirayı her zaman göreceği bir yere çerçeveleyip assın. Ertesi gün onu 10 lira yapsın. 3. gün 15 lira yapsın. Böylece, o para ile ne gibi güzel şeyler yapacağını düşünsün sigaraya elini uzatmasın. Ben bunu yarın sabahtan itibaren deneyeyim bakalım. :)

  2. gulsun samsunlu dedi ki:

    merhaba benim adim gulsun 20 yasindayim nerdeyse 5sene sigara iciyorum ama birakmak istiyorum olmuyo ne yapacami da bilmiyorum bana yardim eden yok mu??

  3. Seyfettin Demirtaş - Aydın dedi ki:

    Ben sıgarayı bıraktım 10 gön oldu ama bugün yine bir tane içtim. Çünkü ne zaman bir sıkıntım olursa moralim bozuksa hep sıgara geliyor aklıma. Ya da bir arkadaşım yanımda içerse çanım çok kötü çekiyor. O yüzden kurtulamiyorum. Psikolojim bozulur diye korkuyorum. Lütfen bu kötü alışkanlıktan tamamen nasıl kurtulurum bana anlatın.

  4. Derya dedi ki:

    Yıllardan beri sigara kullanıyorum artık içmek istemıyorum. Üç gündür içmiyorum. Bazen canım istıyor ne yapacagımı bilmiyorum. Yazarsanız memnun olurum..
    ***
    Üç gündür sigara içmemeyi başarmanız sigarayı bırakabileceğinizi gösteriyor. Sigarayı hatırlayınca başka şeyler düşünün. Ay çekirdeğil çıtlatın. Aynanın karşısına geçip kaşlarınızı kontrol edin. Bir akrabanıza telefon edin. zihnin ve bedenin alışık olduğu ve tekrarlamak istediği bir faaliyetin yeine başka bir faaliyet koyun. Bakın bu önemli.. bir şey seçin. her sigara ihtiyacınızda o şeyi tekrarlayın. Sonra da “yaptım rahatladım. oh be dünya varmış” deyin. bunu yapın.. sesli yapın veya tebessümle yapın. Zamanla sigarasızlığa alışırsınız, hiç aklınıza bile gelmez.

    Unutmayın, sigara içmek kesinlikle intihardır. Yüzde yüz bu bir gerçek. Bunun şakası olmaz.

  5. Derya - İstanbul dedi ki:

    Aydınlatıgınız için teşekkür ederım bunları okuyunca moral buluyorum..
    ***
    Ciddiye alır uygulamaya çalışırsanız kesinlikle fazydası olacaktır. İnşallah sigayarı tamamen bıraktığınızı da yazarsınız. yıllarca sigara için kişiler sigarayı bırakınca kazandığı şeylerin farkına vardıkça büsbütün moral bulur. Bunu da düşünün ve nelerin değiştiğini farketmeye çalışın. Örneğin insanları ferahlatan bir havayı sigara tiryakileri kolay hissetmez. ama siz sigarayı bıraktıktan sonra çok iyi bir şekide havanın serinliğini, kokusunu, rahatlatığılığını hissedeceksiniz. Eskiden merdivenleri çıkarken zorlanıyorduysanız şimdi eskisi gibi zorlanmadığınızı göreceksiniz. Giysilerinizde iğrenç sigara kokusu olmayacak. Her gün sigaraya ne kadar para veriyordunuz? o parayı iki üç gün boyunca biriktirip her defasında bir sevdiğinize hediye alıp o kişileri mutlu edebilirsiniz. Daha birçok şey düşünülebilir. Kendinizi hayatı sevmeye motive edin. Sigaradan özgürlüğünüzü kazandığınız zaman hayatınızda neler hangi olumlu yönde değiştiğini görmeye çalışın. Günlük tutun her gün farkına vardığınız kurtuluş güzelliklerini yazın. Bugün havayı ciğerlerimde çok iyi hissettim.. bugün koşu yaptım hiç zorlanmadım… bugün birktirdiğim dört paket sigara parasıyla filan kişiye hediye aldım çok sevindi.. bugün sigaranın kokusunun aslında ne kadar iğrenç olduğunu anladım.. gibi. günlük tutmak da iyi bir yardımcıdır.

  6. Yıldız, Muğla dedi ki:

    Yazılanları okudum ama istediğim cevabı alamadım. Ben de sigarayı bırakmak istiyorum ama olmuyor. Gündüz içmiyorum akşam 8 gibi ilk sigaramı yakıyorum yatana kadar artık ne içersem. Şunu şunu yapın diyerek veya bir ilaç tavsiye edin.
    ***
    Sigaradan nefret eden çocuklu aileleri ziyaret edin. Bu çok etkili oluyor denemişimdir. Ayrıca çocukların yanında sigara içmenin çok fena kötü bir şey olduğuna kendinizi inandırın. Yalnız kalmayın. Sizin için sigarayı bırakmak kolay çünkü sadece akşamları içiyorsunuz. Bağımlı kesinlikle değilsiniz. Yalnızlık, stres, sıkıntı size sigara içme alışkanlığı vermiş. Kimseyi ziyaret edemiyorsanız ayçekirdeği yemeye kendinizi alıştırın. Sıkıntıdan kaynaklanan el – ağız hareketi alışkanlığınızı çekirdeğe yönlendirmeniz işe yarayacaktır.

  7. Esra, İstanbul dedi ki:

    Sigara içenler nolur şu sigaraları içmeyin kendinize ve çevrenizdekilere zarar vermeyin. kendiniz içince çevrenizdeki insanlara da zarar veriyorsunuz. 6 saat içinde hala sigaranın dumanınını burnunuzdan çıkarırsınız eğer kendinize ve çevrenize zarar vermemek istiyorsanız sigarayı bırakın…sigara bırakmayı nasıl bulabilirim diyorsanız televizyonlarda gosteriyorlar arayın biraz meşgul olurlar hemen pes etmeyin lütfen.

  8. Emin, İstanbul dedi ki:

    Yazılanlar sigarayı bırakmak adına cok faydalı. Ben de 20 senedir içiyordum. Şu an bir ay oldu içmiyorum. Vücudun nasıl yavaş yavaş uyandığını, daha derin nefes aldığını yeni yeni hissetmeye başladım . İnanın çok keyif verici. Arkadaşım sigara ikram ediyor ona hayır ben kullanmıyorum demek çok zevkli. Ağız tadım bile değişti. Herkese sigarasız sağlıklı uzun yaşam dileğiyle..

  9. Cansu, Kirklareli dedi ki:

    2 ay sigara icmedim. Ama istetme durumu hic azalmadi. Sakizla, cekirdekle mesgul ettim kendimi. Ama akrabalarimin yanina gelince hepsinin icmesi beni fazlaca zorladi ve iki gundur aman bir sey olmaz diyerek yine icmeye basladim. Istetme durumu hic azalmayacak mi ya da neden hic azalmiyor. Ne guzel nikotin temizlenmisti vucudumdan iki gundur yine alistim. Psikolojik olarak hicbir destek ise yaramiyor. Bir daha icmeyecegim deyip yine ictim bugun. Yeniden baslamaktan korkuyorum ama engel olamiyorum. Ne yapabilirim?
    ***
    Ciddi bir niyetle hemen bırakın. 21 gün sabrederseniz tamamdır. Sonra ikinci 21 gün var. Onu atlatmak daha kolay. Bu şekilde tamamıyla terk etmiş olursunuz (artık hiç aramazsınız ve yanınızda içen olursa asla etkilenmezsiniz). Bu 21 gün meselesi beyinle ilgili bir şeymiş. Bilimsel olarak gerçekliği varmış diye duydum.

  10. Adem, İstanbul dedi ki:

    Düzenli olarak yaklaşık 10 sene içtim. 8 aydır içmiyorum. 10 senemin boşu boşuna gittiğini düşünüyorum. Keşke bütün sigara içenler bunun farkında olsa da içmeseler.

  11. Eylem, Bursa dedi ki:

    Benim babam sigara içiyor. Bırakmak istiyor fakat bırakamıyor. Babamı gizlice sigaradan nasıl tiksindiririm veya bırakmasını nasıl sağlayabilirim?
    ***
    Bunu hiç bilemeyeceğim ama bir fikir olsun diye kendi görüşümü yazayım. Babalar kızlarını hiç incitmek istemez. Siz önce babanıza daha fazla düşkün olun öyle davranın. Çok duygulanır. Onun sizden beklediği ve sizi hatalı gördüğü şeyler varsa hepsini bırakıp babanızdan özür dileyin. Onbeş yirmi gün böyle devam ettikten sonra en güzel dille güler yüzle ama ciddi niyetle babanıza sigarayı hemen bırakmasını duygu sömürüleri yoluyla söyleyin. Mesela “Bak baba biz sensiz yapamayız. Bunu düşünmek bile çok korkunç. Ama sigara seni erkenden bizden ayırır. Ben çok üzülüyorum. Geceleri başımı yastığa koyduğumda hep endişe içindeyim. Şu sigarayı bir bıraksan ben de artık her gece yaşadığım korkunç huzursuzluklardan kurtulurum”.. .. İşte böyle yollarla, güzellikle, tatlı dille her gün her gün uğraşın.


Sorunuzu / Yorumunuzu Aşağıya Yazabilirsiniz.
Lütfen yazı dili kurallarına saygılı olalım.


(Yazamıyorsanız Mozilladan deği Google Chrome ile giriş yapın.)